Web Tasarımları

Internet Türkiye'ye geldiğinde ben Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde araştırma görevlisiydim. Sanırım Türkiye'deki şanslı az sayıdaki insandan biriydim, çünkü daha kimse internet nedir bilmezken ben masamdaki  bilgisayarda internete girebiliyordum. Tabii "internet" dediğimiz bugünkü halinden bir hayli farklıydı. Mesela henüz grafik web gezginleri yoktu, metin bazlı internet gezginleri vardı. Arkasından (eskiler hatırlayacaktır) NCSA Mosaic diye bir web gezgini çıktı. Küçük küçük web sayfaları yapılmaya başlandı.

İlk web sayfamı 1994 yılında tasarladım. O zamanlar "Virtual Tourist" diye amatör bir web sitesi vardı ve bütün Avrupa ülkelerinin turistik web sitelerine link veriyordu. Bir Avrupa haritası vardı, ülkelerin üzerine tıklayınca o ülke hakkında bilgiler veren web siteleri çıkıyordu. Tabii Türkiye'nin üzerine tıklanamıyordu, çünkü Türkiye hakkında web sayfası hazırlamış kimse yoktu o sıralarda. Ben de turistik bir web sayfası hazırlamaya karar verdim. Turizm Bakanlığından broşürler aldım, tek tek bilgisayara girdim (Malesef tarayıp metine çevirme özelliğinden haberim yoktu o zamanlar).. Sonra ODTÜ Bilgi İşlemden sayfalarımı yayınlamalarını istedim.  Onlar da kabul ettiler. Sonra Virtual Tourist'e bir mesaj yolladım, sayfanın adresini verdim. Böylece Türkiye de haritada tıklanabilir hale geldi :) O zamanlar pek web sayfası olmadığı için sayfalarım çok popüler oldu, Amerika'da bir mirror sitesi bile oldu (Süleyman Şahin'e teşekkürlerle), benim kendi sayfalarımın durduğu sunucular çoktan kapandı ama orası hala duruyor: http://www.armory.com/~turkey .. Daha sonra Kültür Bakanlığından aldığım Türk Yemekleri tarifleri, Limon dergisinden alıp çevirdiğim karikatürler ve dışardan bulduğum yeni yapılan Türkiye sayfalarının linkleriyle site giderek zenginleşti ve o dönemde çok yüksek bir girişe ulaştı.

Türkiye sayfaları tamamen statik sayfalardı ve doğru dürüst web bilgisi olmadan Notepad kullanılarak hazırlanmışlardı. Ancak yine de o gün için çok rastlanmayan sürekli fon resmi gibi özellikleri taşıyordu.

Bu sayfalar daha sonra 2001 yılında Power Ekonomi dergisinde "Yıl 1994, Türkiye'nin ilk internet sitesinin yaratıldığı an!" başlığıyla bir röportaja da konu olmuştu. Her ne kadar söylediğim bazı cümleler bir hayli değiştirilmiş olsa da röportajı aşağıdaki resimlere tıklayarak okuyabilirsiniz.

Türkiye sayfalarının ardından, web üzerinde yazılım geliştirmeyle ilgilenmeye başladım. Yüksek lisanstan sonra çalışmaya başladığım Domi Bilişim Teknolojileri'nde Türkiye'nin ilk kategorik arama motoru olan Arabul'u yazdım.  Arabul daha sonra 10 kişilik bir kadroyla yazılan bir site oldu ve Türkiye'de en çok girilen beş site arasına girdi. Yurt dışından da ilgi görmeye başlayıp yabancı yatırımcıların ilgisini de çekti. 2001 yılı başında tanınmış bir yabancı internet firması Arabul'u satın almak üzereyken ekonomik kriz yaşanmaya başlaması sonucu Arabul satılamadı ve krizde ayakta kalamadı. Zamanından önde giden bir vizyona sahip olan Arabul.com Türkiye'nin zor koşullarında hayatını sürdüremedi.

Arabul zamanının en teknolojik yeniliklerini barındıran bir site oldu. Günlük 20 bin farklı ziyaretçi kullanmasına rağmen (2000 yılında!) performans olarak bir düşüş göstermedi ve sürekli büyüdü. Tasarımının kullanıcı tarafından değiştirilebildiği dünyadaki ilk site olması açısından da önemli bir siteydi. Tasarımlarını son dönemde G-Tasarım yapıyordu.

Arabul'dan sonra bir Dünya Bankası projesi kapsamında Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'na yazılım ve veritabanı konusunda danışmanlık hizmeti verdim. Bu proje kapsamında "Çiftçi Kayıt Sistemi"nin yazılımı ve tasarımını yaptım. Daha sonra 3 yazılımcı, bir sistem uzmanı ve bir network uzmanının da katıldığı bu sistem, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'nda çiftçilerin tüm bilgilerinin tutulduğu ve desteklemelerin ödemelerinin yapılması için temel alınan bir veri tabanı oldu. 2002 yılında "Topluma Hizmet Ödülü" de alan sistem, aynı zamanda Dünya Bankası tarafından "Successful Bank Operations" dokumanında da yer aldı. Çiftçi Kayıt Sistemi, yılda 5 Milyar YTL ye yakın destek ödemesi için ödeme listelerinin hazırlanmasında kullanıldı. Sisteme 923 ilçe merkezinden 5000 kullanıcı veri girişi yaptı. 2 milyon 750 bin çiftçi ve 20 milyon parsel tarımsal arazinin kayıtlarını tuttu. Proje 2008 yılı sonunda bitti, ve Çiftçi Kayıt Sisteminin işletimi Meteksan firmasına devredildi. Şu anda hala Tarım ve Köyişleri Bakanlığında en fazla kullanılan ve tüm tarımsal desteklemelerin dayandığı veritabanıdır.

2008 yılı sonunda projenin bitmesiyle 20 senelik hobi olan fotoğrafçılığı profesyonel uğraşım haline getirdim ve Dijital Akademi'yi kurdum. Dijital Akademi web sitesinin tasarımı ve yazılımıyla uğraştım ve hala uğraşıyorum . Sitenin tasarımı, içerik ve grafik öğelerin birbirinden farklı olarak geliştirilmesine izin verdiği için, site tasarımının tamamen değiştirilmesi çok az emek ve zamanla gerçekleşebiliyor.

"Terzi kendi söküğünü dikemezmiş" derler. Hakkaten de uzun bir süre kendi web sayfalarımı istediğim gibi tasarlayamadım. Şu anda okumakta olduğunuz bu web sayfalarını da 2009 senesinde açtım. Tasarım ve içeriğin birbirinden farklı yerlerde durmasından dolayı, sitenin ana sayfasındayken "yenile/refresh" tuşuna dokunursanız, farklı tasarımlarla izleyebilirsiniz.